Medikal ve kozmetik dermatolojinin kesişim noktasında, cildinizin sağlığını ve doğal estetiğini önceliğimiz yapıyoruz.
Yükleniyor...
Medikal ve kozmetik dermatolojinin kesişim noktasında, cildinizin sağlığını ve doğal estetiğini önceliğimiz yapıyoruz.
“Lazer yazın yapılmaz, kışın yapılır.”
Lazer tedavileriyle ilgili en sık duyduğumuz kurallardan biri budur.
Peki gerçekten bütün lazerleri yalnızca sonbahar ve kış aylarında mı yaptırmak gerekir?
Kısa cevap: Hayır. Her lazer tedavisi için geçerli bir “yazın yapılmaz” kuralı yoktur.
Ancak mevsimin tamamen önemsiz olduğunu söylemek de doğru değildir. Çünkü lazer tedavisinin güvenliğini belirleyen asıl faktör takvimden çok güneş maruziyeti, bronzluk, cilt fototipi, kullanılan lazer sistemi ve tedavi edilen dermatolojik problemdir.
Birçok lazer uygulaması ciltte kontrollü bir inflamasyon oluşturur.
İşlem sonrasında cilt UV ışınlarına maruz kaldığında özellikle pigmentasyona yatkın kişilerde postinflamatuvar hiperpigmentasyon (PIH) gelişme riski artabilir.
Sonbahar ve kış aylarında günlerin daha kısa olması, UV düzeylerinin genel olarak azalması ve insanların açık havada daha az zaman geçirmesi güneşten korunmayı kolaylaştırabilir.
Bu nedenle bazı lazer uygulamalarının kış aylarında planlanması pratik olarak daha güvenli olabilir.
Ancak bunun anlamı “lazer yalnızca kışın yapılabilir” değildir.
Hayır.
“Lazer” aslında tek bir tedavinin adı değildir.
Pigment lazerleri, vasküler lazerler, epilasyon lazerleri, ablativ ve non-ablativ fraksiyonel lazerler farklı dalga boylarında ve farklı doku hedeflerine yönelik çalışır.
Örneğin ciltte belirgin bir iyileşme süreci oluşturan ablativ fraksiyonel lazerler ile bazı daha düşük yoğunluklu non-ablativ uygulamaların güneş maruziyeti açısından gereksinimleri aynı değildir.
Dolayısıyla tedavinin hangi mevsimde yapılabileceği kullanılan cihazın isminden çok ciltte oluşturacağı biyolojik etkiye göre değerlendirilmelidir.
Lazer tedavilerinde en önemli konulardan biri aktif bronzluktur.
Özellikle melanini hedefleyen veya epidermal melaninin de lazer enerjisini absorbe edebildiği sistemlerde bronzlaşmış ciltte istenmeyen epidermal hasar ve pigment değişiklikleri riski artabilir.
Bu nedenle kişinin “yaz olduğu için” değil, yakın zamanda yoğun güneşlenmiş veya bronzlaşmış olduğu için bazı lazer uygulamalarını ertelemek gerekebilir.
Aynı şekilde kışın güneşli bir tatilden yeni dönmüş bronz bir hastada işlem yapmak, yazın güneşten çok iyi korunmuş bir hastada işlem yapmaktan daha uygun olmayabilir.
Yani takvim tek başına bize yeterli bilgi vermez.
Burada daha dikkatli olmak gerekir.
Solar lentigo gibi bazı pigmentli lezyonlarda kullanılan lazerler doğrudan melanini hedefler. İşlem sonrasında oluşabilecek inflamasyon ve güneş maruziyeti pigmentasyon riskini artırabilir.
Özellikle melazma ve postinflamatuvar hiperpigmentasyon eğilimi olan kişilerde bu risk daha önemlidir.
Bu nedenle pigment lazerlerinde kişinin fototipi, mevcut bronzluğu, güneşten ne kadar korunabileceği ve tedavi edilen pigmentasyonun tipi birlikte değerlendirilmelidir.
Bazı hastalarda işlemi güneş maruziyetinin daha düşük olduğu döneme bırakmak daha doğru olabilir.
Özellikle ablativ CO₂ ve Er:YAG gibi resurfacing uygulamalarında cilt bariyerinde belirgin ve kontrollü bir hasar oluşturulur.
İyileşme döneminde uygun yara bakımı ve sıkı fotoproteksiyon oldukça önemlidir.
Bu nedenle yoğun güneş maruziyetinin beklendiği bir dönemde ablativ resurfacing planlamak pratik olarak uygun olmayabilir.
Örneğin birkaç hafta sonra deniz tatiline çıkacak bir kişide böyle bir tedaviyi yapmak yerine işlemi güneş maruziyetinin daha kolay kontrol edilebileceği bir döneme bırakmak daha doğru olabilir.
Hayır.
PDL, KTP veya uzun atımlı Nd:YAG gibi vasküler lazerlerde temel hedef melaninden çok damar içerisindeki hemoglobindir.
Bu nedenle pigment lazerleriyle tamamen aynı şekilde değerlendirilmezler.
Ancak epidermal melanin yine lazer güvenliğini etkileyebileceğinden bronzluk, cilt fototipi ve işlem sonrası güneş maruziyeti dikkate alınmalıdır.
Yani vasküler lazerler de “mevsimden tamamen bağımsız” değildir; ancak her hastada yalnızca kış aylarıyla sınırlandırılmaları gerekmez.
Fitzpatrick III–VI gibi daha koyu fototiplerde inflamasyon sonrasında pigmentasyon gelişme eğilimi daha yüksek olabilir.
Bu nedenle lazer uygulamalarında yalnızca mevsim değil; doğru cihaz, uygun dalga boyu, enerji parametreleri, soğutma yöntemleri ve işlem öncesi-sonrası fotoproteksiyon önemlidir.
Koyu fototipli bir hastada “kış geldi, artık her lazer güvenli” yaklaşımı doğru değildir.
Mevsim, doğru hasta ve doğru parametre seçiminin yerini tutmaz.
Güneş koruyucu lazer sonrası bakımın önemli bir parçasıdır ancak fotoproteksiyon yalnızca güneş kreminden ibaret değildir.
Özellikle işlem sonrasında yoğun güneş maruziyetinden kaçınmak, gölgede kalmak, şapka kullanmak ve uygun kıyafetlerle fiziksel korunma sağlamak da önemlidir.
Ayrıca güneş koruyucu kullanmak, “istediğim kadar güneşte kalabilirim” anlamına gelmez.
Özellikle pigmentasyona yatkın kişilerde toplam güneş maruziyetini azaltmak gerekir.
Hayır.
Bazı lazer ve enerji bazlı uygulamalar uygun hasta seçimi ve iyi fotoproteksiyonla yaz aylarında da uygulanabilir.
Ancak burada kişinin yaşam tarzı önemlidir.
Günün büyük bölümünü kapalı ortamda geçiren ve güneşten düzenli korunabilen bir kişi ile birkaç gün sonra uzun süreli deniz tatiline çıkacak bir kişinin aynı şekilde değerlendirilmesi doğru değildir.
Bu nedenle bazen işlemin yapılacağı ay değil, işlemden sonraki haftalarda hastanın güneşle ilişkisinin nasıl olacağı daha önemlidir.
Her lazer için geçerli tek bir “lazer mevsimi” yoktur.
Sonbahar ve kış ayları güneş maruziyetinin daha kolay kontrol edilebilmesi nedeniyle özellikle pigment lazerleri ve ablativ resurfacing gibi bazı uygulamalar için avantaj sağlayabilir.
Ancak lazer tedavisinin güvenliğini yalnızca takvim belirlemez.
Kullanılan lazer, tedavi edilen problem, cilt fototipi, mevcut bronzluk, pigmentasyon eğilimi ve işlem sonrasında güneşten ne kadar korunabileceğiniz birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle doğru soru şudur:
“Yazın lazer yapılır mı?” değil, “Bu lazer, benim cildimde ve mevcut güneş maruziyetimle güvenli şekilde uygulanabilir mi?” olmalıdır.