Kepek mi, Seboreik Dermatit mi?

Kepek mi, Seboreik Dermatit mi?

Omuzlara dökülen beyaz pullar, saçlı deride kaşıntı, zaman zaman kızarıklık…

Bunlar basit bir kepek problemi mi, yoksa seboreik dermatit mi?

Aslında kepek ve seboreik dermatit birbirinden tamamen bağımsız iki durum olarak düşünülmemelidir. Günümüzde kepek çoğunlukla seboreik dermatit spektrumunun daha hafif ve saçlı deriyle sınırlı bir formu olarak değerlendirilir.

Ancak bazı özellikler ikisini birbirinden ayırmamıza yardımcı olabilir.

Kepek nedir?

Kepek, saçlı deride ince beyaz veya gri pullanmayla karakterizedir.

Genellikle belirgin bir kızarıklık veya inflamasyon görülmez. Hafif kaşıntı eşlik edebilir ve pullar saç telleri arasında veya kıyafetlerin üzerinde fark edilebilir.

Dolayısıyla kepekte temel problem çoğunlukla saçlı deride pullanmadır.

Seboreik dermatit nedir?

Seboreik dermatit ise kronik ve tekrarlama eğilimi gösteren inflamatuvar bir deri hastalığıdır.

Saçlı deride;

• Kızarıklık,
• Kaşıntı,
• Beyaz veya sarımsı-yağlı pullanma,
• Hassasiyet

görülebilir.

Üstelik seboreik dermatit yalnızca saçlı deriyi etkilemez.

Kaşlar, kaş arası, burun kenarları, kulak çevresi ve göğüs ön bölgesi gibi yağ bezlerinin yoğun olduğu alanlarda da kızarıklık ve pullanma görülebilir.

Bu nedenle saçlı derideki pullanmaya özellikle yüz bölgesindeki kızarıklık ve pullanma eşlik ediyorsa seboreik dermatit olasılığı artar.

Seboreik dermatitin nedeni nedir?

Seboreik dermatitin tek bir nedeni yoktur.

Cildimizde doğal olarak bulunan Malassezia türü mayalar, sebum içeriği, kişinin bağışıklık yanıtı, cilt mikrobiyomundaki değişiklikler ve cilt bariyerinin özellikleri hastalığın gelişiminde birlikte rol oynar.

Bu nedenle seboreik dermatiti yalnızca “saçlı deride mantar oluşması” şeklinde açıklamak doğru değildir.

Malassezia sağlıklı insanların cildinde de bulunabilir. Asıl önemli olan, kişinin bu mikroorganizmalara ve onların oluşturduğu metabolitlere verdiği yanıt ile cilt ortamının etkileşimidir.

Saçın yağlı olması seboreik dermatit anlamına gelir mi?

Hayır.

Seboreik dermatit yağ bezlerinin yoğun olduğu bölgelerde daha sık görülür ancak yalnızca “fazla yağ üretmekten” kaynaklanan bir hastalık değildir.

Benzer şekilde saçlı derinin kuru olduğunu düşünerek yıkama sıklığını çok azaltmak da her zaman doğru değildir. Saçlı deride biriken sebum ve pullar bazı kişilerde şikâyetleri artırabilir.

Yıkama sıklığı saç ve saçlı deri özelliklerine göre kişiselleştirilmelidir.

Stres seboreik dermatiti artırabilir mi?

Evet, bazı kişilerde stresli dönemlerde seboreik dermatit alevlenebilir.

Mevsimsel değişiklikler ve özellikle soğuk-kuru hava koşulları da bazı hastalarda şikâyetlerin artmasıyla ilişkili olabilir.

Ancak stres hastalığın tek nedeni değildir; daha çok mevcut yatkınlığı olan kişilerde alevlenmeye katkıda bulunan faktörlerden biri olarak düşünülmelidir.

Kepek ve seboreik dermatit nasıl tedavi edilir?

Tedavi hastalığın şiddetine göre değişir.

Saçlı deri tutulumunda ketokonazol veya siklopiroks gibi antifungal içerikli şampuanlar kullanılabilir. Selenyum sülfit gibi farklı kepek karşıtı içeriklerden de yararlanılabilir.

Belirgin kızarıklık ve kaşıntının eşlik ettiği seboreik dermatitte ise inflamasyonu kontrol etmek amacıyla dermatolog değerlendirmesiyle kısa süreli topikal kortikosteroidler veya uygun hastalarda farklı antiinflamatuvar tedaviler kullanılabilir.

Burada önemli nokta şudur:

Tedavinin amacı yalnızca görünen kepeği temizlemek değil, hastalığın altında yatan inflamasyonu ve tekrarlama eğilimini kontrol etmektir.

Seboreik dermatit tamamen geçer mi?

Seboreik dermatit çoğunlukla kronik ve tekrarlayıcı bir hastalıktır.

Tedaviyle belirtiler tamamen kontrol altına alınabilir ancak zaman içerisinde yeniden alevlenebilir. Bu nedenle bazı hastalarda belirtiler düzeldikten sonra uygun aralıklarla idame tedavisine devam etmek gerekebilir.

Bu durum tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez; hastalığın doğal seyrinin bir parçasıdır.

Her saçlı deri pullanması seboreik dermatit midir?

Hayır.

Saçlı deride pullanma ve kızarıklık; psoriasis, atopik dermatit, kontakt dermatit ve bazı mantar enfeksiyonları gibi farklı dermatolojik hastalıklarda da görülebilir.

Özellikle kalın ve belirgin plaklar, yoğun kızarıklık, saç kaybı, kabuklanma veya tedaviye rağmen geçmeyen şikâyetler varsa tanının yeniden değerlendirilmesi gerekir.

Ne zaman dermatoloğa başvurmalı?

Kepek şampuanlarına rağmen şikâyetleriniz devam ediyorsa, saçlı derinizde belirgin kızarıklık ve yoğun kaşıntı varsa veya problem yüz, kulak çevresi gibi farklı bölgelere de yayılıyorsa dermatoloji değerlendirmesi uygun olur.

Çünkü bazen “inatçı kepek” olarak düşündüğünüz durum aslında tedavi edilmesi gereken farklı bir saçlı deri hastalığı olabilir.

Sonuç: Kepek mi, seboreik dermatit mi?

Kepek ile seboreik dermatit arasında keskin bir sınır her zaman olmayabilir.

Basitçe söylemek gerekirse kepekte pullanma ön plandayken, seboreik dermatitte buna inflamasyon, kızarıklık ve daha belirgin kaşıntı eşlik edebilir.

Ancak saçlı deride gördüğümüz her beyaz pul kepek değildir.

Doğru tedavinin ilk adımı, önce saçlı derideki problemin gerçekten ne olduğunu belirlemektir.