Yetişkinlikte Sivilce Neden Çıkar?

Yetişkinlikte Sivilce Neden Çıkar?

“Sivilce ergenlikte olur” düşüncesi oldukça yaygın. Oysa akne yalnızca ergenlik dönemine ait bir cilt hastalığı değildir. Yirmili, otuzlu hatta daha ileri yaşlarda da devam edebilir veya ilk kez yetişkinlik döneminde ortaya çıkabilir.

Özellikle kadınlarda yetişkin aknesi oldukça sık görülür ve oluşumunda çoğu zaman tek bir neden değil, birden fazla faktör birlikte rol oynar.

Yetişkin aknesi neden olur?

Aknenin temelinde yağ bezlerinin aktivitesinde artış, kıl folikülünün tıkanması, Cutibacterium acnes ile ilişkili değişiklikler ve inflamasyon yer alır.

Yetişkinlik döneminde ise bu süreci genetik yatkınlık, hormonal etkiler, kullanılan bazı kozmetik ürünler, ilaçlar ve yaşam tarzıyla ilişkili bazı faktörler etkileyebilir.

Hormonlar önemli mi?

Evet, özellikle kadınlarda hormonal faktörler aknenin gelişiminde önemli rol oynayabilir.

Androjen hormonları yağ bezlerinin aktivitesini ve sebum üretimini etkiler. Bu nedenle bazı kadınlarda adet dönemleriyle ilişkili olarak sivilcelerde artış görülebilir.

Ancak önemli bir nokta var: Yetişkinlikte sivilce çıkması tek başına hormonal bir hastalık olduğu anlamına gelmez. Hormon değerleri normal olan kadınlarda da hormonal etkilere duyarlı akne görülebilir.

Akneye adet düzensizliği, tüylenme artışı veya saçlarda belirgin incelme gibi bulgular eşlik ediyorsa polikistik over sendromu gibi hormonal durumlar açısından ayrıca değerlendirme gerekebilir.

Stres sivilce yapar mı?

Stres tek başına aknenin nedeni değildir ancak mevcut aknenin alevlenmesine katkıda bulunabilir.

Stresle ilişkili hormonal ve inflamatuvar değişiklikler yağ bezlerini ve ciltteki inflamasyonu etkileyebilir. Bu nedenle yoğun stres dönemlerinde bazı kişiler sivilcelerinin arttığını fark edebilir.

Beslenmenin etkisi var mı?

Akne ile beslenme arasındaki ilişki uzun süredir araştırılıyor.

Mevcut veriler özellikle yüksek glisemik indeksli beslenmenin bazı kişilerde akneyi olumsuz etkileyebileceğini düşündürüyor. Ancak akneyi tek bir yiyeceğe bağlamak veyaHerkese katı bir “akne diyeti” önermek doğru değildir.

Beslenme, akne gelişiminde rol oynayabilecek faktörlerden yalnızca biridir.

Kullandığımız ürünler sivilceye neden olabilir mi?

Evet. Cilt tipine uygun olmayan, gözenekleri tıkamaya eğilimli bazı kozmetik ve saç bakım ürünleri akneyi kötüleştirebilir.

Bunun tam tersi de mümkün: Sivilcelerden kurtulmaya çalışırken cildi sürekli temizlemek, sert peelingler yapmak veya çok sayıda aktif içeriği aynı anda kullanmak cilt bariyerini bozarak tahrişi artırabilir.

Bu nedenle yetişkin aknesinde daha fazla ürün kullanmak her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmez.

Yetişkin aknesi neden özellikle çene bölgesinde çıkar?

Yetişkin kadın aknesinde çene, çene hattı ve yüzün alt bölgesinde inflamatuvar lezyonlar sık görülebilir. Ancak yalnızca sivilcelerin yerleşim yerine bakarak “bu kesin hormonaldir” demek doğru değildir.

Aknenin tipi, şiddeti, süresi ve eşlik eden diğer belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.

Ne zaman dermatoloğa başvurmalı?

Arada çıkan birkaç sivilce genellikle önemli bir sorun oluşturmaz. Ancak sivilceler sürekli tekrarlıyorsa, ağrılı ve derin lezyonlar oluşuyorsa veya iz bırakmaya başladıysa dermatoloji değerlendirmesini geciktirmemek gerekir.

Özellikle yetişkinlik döneminde aniden başlayan veya adet düzensizliği ve tüylenme artışı gibi başka belirtilerin eşlik ettiği aknelerde altta yatan nedenlerin değerlendirilmesi önemlidir.

Yetişkin aknesi tedavi edilebilir mi?

Evet. Ancak tedavi kişinin akne tipine, şiddetine, cilt özelliklerine ve eşlik eden faktörlere göre planlanmalıdır.

Topikal retinoidler, benzoil peroksit, azelaik asit, bazı sistemik tedaviler ve uygun kadın hastalarda hormonal tedaviler kullanılabilecek seçenekler arasındadır. Daha şiddetli veya iz bırakma riski taşıyan aknelerde farklı tedavi seçenekleri gündeme gelebilir.

Burada amaç yalnızca mevcut sivilceleri geçirmek değil, yeni lezyonların oluşumunu ve kalıcı akne izi gelişme riskini de azaltmaktır.

Yetişkinlikte ortaya çıkan akne “artık bu yaşta neden sivilcem var?” diye geçiştirilecek bir durum değildir. Doğru nedenlerin belirlenmesi ve kişiye uygun tedavinin planlanmasıyla kontrol altına alınabilir.